Løgmansembætið

Løgmansheitið er aldargamalt og hevur verið nýtt í Føroyum allar tíðir. Føroyska løgmansembætið stavar frá 13. øld, tá ið stóru rættarligu nýskipanirnar vóru í Noregi og í Føroyum.

Ovasti politiski - og fyrisitingarligi myndugleiki

Løgmansembætið fyri 1816 var nógv øðrvísi enn eftir 1948. Fyri 1816 stóð løgmaður á odda fyri dómstóli landsins, løgtinginum. Síðan 1948 hevur hann verið ovasti politiski- og fyrisitingarligi myndugleikin í Føroyum og hevur evsta útinnandi valdið á yvirtiknum málsøkjum.

Løgmaður staðfestir og kunnger uppskot til løgtingslógir, sum løgtingið hevur samtykt, og hevur í hesum sambandi eftirlit við, at samtyktirnar eru í samsvari við hægri lógarstig og millumtjóða sáttmálar.

Kann skriva út val

Løgmaður skrivar út val, áðrenn valskeiðið er runnið, og kann eisini skriva út val í úrtíð.

Løgmaður er samstundis stjórnarleiðari og hevur ábyrgd av at samskipa landsstýrisins arbeiði. Løgmaður tilnevnir landsstýrismenn, hevur eftirlit við, at landsstýrismenn umsita øki síni á lógligan og fullgóðan hátt, og kann loysa teir úr embætinum.

Niðanfyri er eitt yvirlit yvir Føroya løgmenn. Tó verður víst á, at óvissur eru í tíðini upp til 1531.

Føroya løgmenn: 

Gilli løgmaður Nevndur í føroyingasøgu
Sjúrður løgmaður  
Símun løgmaður  1350
Haraldur Kálvsson 1412
Jørundur Skógdrívsson 1479
Tormóður Sigurðsson 1531
Andras Guttormson, Kálgarði, Sumba 1531-1544
Guttormur Andrasson, sonur A.G. 1544-1571
Jógvan Heinason, bóndi, Lamba 1572-1583
Ísakur Gottormsson, bóndi, Vági 1583-1588
Pætur Jákupsson, Kirkjubø 1588-1601
Tummas Símunarson, Kaldbak 1601-1608
Sakaris Tórmóðarson, Eiði 1608-1629
Jógvan Justinussen, Hattarvík 1629-1654
Baltsar Jacobsen, útlendingur 1655-1662 
Jógvan Pálsson, Oyri 1662-1677
Jákup Jóanson, bóndi, Dalsgarði 1677-1679
Jóhan Hendrik Weyhe, útlendingur 1679-1706
Sámal Pætursson, Lamba 1706-1755
Hanus Jákupsson Debes, Oyri 1755-1769
Thorkild Fieldsted, útlendingur 1769-1772
Jacob Hveding, útlendingur 1772-1786
Johan Michael Lund, útlendingur 1786-1805
Jørgen Frants Hammershaimb, Tórshavn 1806-1816

 

Í heimastýristíðini:

Andrass Samuelsen, sambandsflokkurin 1948-1950 undefined
Kristian Djurhuus, sambandsflokkurin 1950-1959 undefined
Peter Mohr Dam, javnaðarflokkurin 1959-1963 undefined
Hákun Djurhuus, fólkaflokkurin 1963-1967 undefined
Peter Mohr Dam, javnaðarflokkurin 1967-1968
Kristian Djurhuus, sambandsflokkurin 1968-1970
Atli P. Dam, javnaðarflokkurin 1970-1981 undefined
Pauli Ellefsen, sambandsflokkurin 1981-1985   undefined
Atli P. Dam, javnaðarflokkurin 1985-1989
Jógvan Sundstein, fólkaflokkurin 1989-1991 undefined
Atli P. Dam, javnaðarflokkurin 1991-1993
Marita Petersen, javnaðarflokkurin 1993-1994 undefined
Edmund Joensen, sambandsflokkurin 1994-1998 undefined
Anfinn Kallsberg, fólkaflokkurin 1998-2004 undefined
Jóannes Eidesgaard, javnaðarflokkurin 2004-2008 undefined
Kaj Leo Johannesen, sambandsflokkurin 2008-2015